Hyptis suaveolens (L.) Poit. thuộc họ Lamiaceae. Loài cỏ dại này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Mỹ nhưng đã phân bố rộng rãi ở các khu vực nhiệt đới trên toàn thế giới. Trong y học dân gian, các chiết xuất từ cây được sử dụng để điều trị nhiều bệnh như vết thương, loét dạ dày, nhiễm trùng đường hô hấp và các bệnh về da, cùng nhiều bệnh khác. Vì vậy, việc đánh giá độc tính của thực vật trước khi sử dụng cho mục đích y học ở người là rất quan trọng.

   Nghiên cứu này đã phân tích các đặc tính hóa thực vật của quần thể H. suaveolens tại Nigeria và đánh giá khả năng gây độc tế bào của nó. Sáu hợp chất hoạt tính sinh học đã được phân lập từ dịch chiết acetone của cây H. suaveolens  bằng phương pháp sắc ký cột silica gel, trong đó có một hợp chất mới được phát hiện từ nguồn tự nhiên.

   Các hợp chất được xác định là: 14-O-acetyl suaveolol (C1), suaveolol (C2), suaveolic acid (C3), dehydroabietinol (C4), maniladiol (C5) và β-sitosterol (C6), dựa trên dữ liệu phổ NMR 1D và 2D.

    Phép thử MTT được sử dụng để đánh giá tác động gây độc tế bào của các chất chuyển hóa này trên các dòng tế bào HepG2, KMST-6 và HaCaT. Trong số đó, C1 làm giảm đáng kể khả năng sống của các tế bào HepG2, KMST-6 và HaCaT với giá trị IC₅₀ lần lượt là 35,97; 43,48 và 65,10 µg/ml.

   Nghiên cứu cho thấy C1 có tiềm năng chống ung thư đầy hứa hẹn, có thể do sự hiện diện của nhóm acetyl tại vị trí C-14, trong khi C2 (suaveolol) không có nhóm này và không thể hiện hoạt tính ức chế. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để làm rõ cơ chế tác động của nó.

Nguồn: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0254629925002005

Người dịch: Nguyễn Thị Thu

Người duyệt: Nguyễn Thị Thùy Trang